MİLET KENTİNDEN ÇIKMIŞ DÜNYANIN İLK VE TEK KENT PLANLAMACISI HIPPODAMOS (M.Ö 498-408)

MİLET KENTİNDEN ÇIKMIŞ DÜNYANIN İLK VE TEK KENT PLANLAMACISI

 

HIPPODAMOS (M.Ö 498-408)

 

MEHMET BİLDİRİCİ

 

Bir kent devleti olmasına karşı dünyada bir imparatorluk gibi izler bırakmış olan Milet kentinden (Aydın) dünyanın ilk kent planlamacısı çıkmıştır. Bugün Mimarlık mesleği yanında “Kent Planlamacılar

bulunmakta, bunların ayrı meslek odaları vardır. Kent Planlamacıların Babası HIPPODAMOS kabul edilmektedir.

Hippodomas’ın Milet kentinde doğduğu bilinmekte birlikte hayatı hakkında bilinenler son derece kısıtlıdır. Çeşitli kaynaklarda yaşadığı tarihler için farklı tarihler yer alır.

Bilindiği gibi, Pers  (İran) yönetimine giren Milet M.Ö 499 tarihinde büyük isyan başlatmış ve 5 yıl boyunca bağımsızlığını kazanmış ancak 5 yılın sonunda Persler isyanı bastırmış ve Milet kentini yakıp

yıkmıştır. M.Ö 479 yılında kurtarılan Milet yeniden inşa edilmiştir.

Burada Şehir Plancısı Hıppodamos görev almıştır.

Hippodamos kent planında ızgara planı uygulamış, birbirini kesen caddeler elde edilmiştir. Planlama da ele alınan nüfus 10.000-15.000 kişidir. Bugünün mega kentleri göz önüne alındığında ne kadar küçük.

Milet kenti bugün gezilirse dev eserler karşınıza çıkar ancak bunlar genellikle Roma dönemi eserleridir. Hellenistik Milet onun Felsefe Okulu (Thales’in) ve 60 üzerinde koloni kurmuş Milet ortada yoktur.

Tekrar Hıppodamos’a dönersek onun planı, Atina’nın Liman kenti Pire’de, Rodos’ta, İtalya’da Thurini kentinde, Anadolu Priene kentinde (M.Ö. 450) uygulandığı kabul edilmektedir.

Hıppodamos’un Güney İtalya’da öldüğü ve orada olan Pitagoras Okulu’na mensup olduğu kaynaklarda geçmektedir.

Bu bilgiler çok çeşitli kaynaklardan, özellikle aynı bölge de yaşayan Adnan Akarca’nın yazılarından yararlanılmıştır.

Bunlara ilaveten 1993 yılında DSİ tarafından görevli olarak Tarihi Su Yapıları araştırmaları sırasında Trabzon, Samsun ve Sinop’u araştırma fırsatı yakalamıştım. Burada elime geçen ve halen fotokopisi arşivimde olan İngilizce “Topography of Pontos” kitapta Sinop kenti detaylı inceleniyordu. Burada iki ana kara ince bir kara parçası ile birleşiyor ve bu kara parçasının iki tarafı da farklı deniz idi. Buna

berzah? deniliyordu. (İngilizce Istmus). Bu alanda Hippodamos planı uygulandığı plan ile belirtiliyordu. Selçuklu döneminde çok önemli kent olan Sinop’ta Selçuklu eserleri bu kent planı üzerine

yerleştirilmişti. Geçen yazımda belirttiğim gibi Sinope (Sinop) M.Ö. 8 yüzyılda Milet tarafından kurulmuştu. Yani burada adadan geçen 2800 yıldan sonra Hıppodamos planı burada yaşıyor, nefes alıyordu. !!!!!!!

Aynı M.Ö. yüzyılda Kzikos (Marmara-Bandırma) Milet tarafından kurulmuştu, ancak yaklaşık 1000 yıl önce terkedilmiş, toprak altındaydı. Ben burada da Hippodamos planının uygulandığını sanıyorum.

Zira her iki kent (Sinop ve Kzikos) benzerliği olan iki kenttir, Kapıdağı Anadolu karasına ince bir kara parçası ile birleşmiş ve her iki tarafında limanları vardı.

YAZARIN DİĞER YAZILARI
TARİH VE DEVRİM GAZETESİ BAŞYAZARI ÜNAL TÜRKEŞ’İN BİR YAZISI ÜZERİNE haberi

TARİH VE DEVRİM GAZETESİ BAŞYAZARI ÜNAL TÜRKEŞ’İN BİR YAZISI ÜZERİNE

TARİH VE DEVRİM GAZETESİ BAŞYAZARI ÜNAL TÜRKEŞ’İN BİR YAZISI ÜZERİNE   MEHMET BİLDİRİCİ   Devrim Gazetesi Başyazarı Ünal Türkeş’in 21.09.2017 günlü “TERK ETME” İSİMLİ yazısını çok dikkatli ve birkaç defa okudum.  Yazıda eski Muğla ...
TARİH VE DEVRİM GAZETESİ BAŞYAZARI ÜNAL TÜRKEŞ’İN BİR YAZISI ÜZERİNE
MÜHENDİSNAME’YE MERHABA haberi

MÜHENDİSNAME’YE MERHABA

MÜHENDİSNAME’YE MERHABA   Türkiye’de ilk teknik eleman yetiştiren kurum 1773 yılında İstanbul’da “Mühendishane-i Bahri Hümayun” ismi ile askeri bir okul olarak açılmıştır. Bu kurum daha ziyade ordunun ihtiyaçları içindir. İlk Mühendis yetiştir ...
MÜHENDİSNAME’YE MERHABA
TÜRKİYE’NİN ÖNDE GELEN KADIN İNŞAAT YÜKSEK MÜHENDİSLERİNDEN ŞEN SÜLÜNÜ (Bursa 1940- İstanbul 2017) KAYBETTİK. haberi

TÜRKİYE’NİN ÖNDE GELEN KADIN İNŞAAT YÜKSEK MÜHENDİSLERİNDEN ŞEN SÜLÜNÜ (Bursa 1940- İstanbul 2017) KAYBETTİK.

TÜRKİYE’NİN ÖNDE GELEN KADIN İNŞAAT YÜKSEK MÜHENDİSLERİNDEN ŞEN SÜLÜNÜ (Bursa 1940- İstanbul 2017) KAYBETTİK.   MEHMET BİLDİRİCİ   Şen 1962 yılı mezunu sınıf arkadaşım idi. 170 kişilik sınıfımızda 2 kız arkadaşımız vardı. Şen benim ve ...
TÜRKİYE’NİN ÖNDE GELEN KADIN İNŞAAT YÜKSEK MÜHENDİSLERİNDEN ŞEN SÜLÜNÜ (Bursa 1940- İstanbul 2017) KAYBETTİK.
ÖNCÜ KADIN İNŞAAT MÜHENDİSLERİNDEN ŞEN SÜLÜN ANISINA haberi

ÖNCÜ KADIN İNŞAAT MÜHENDİSLERİNDEN ŞEN SÜLÜN ANISINA

ÖNCÜ KADIN İNŞAAT MÜHENDİSLERİNDEN ŞEN SÜLÜN ANISINA   MEHMET BİLDİRİCİ   Bugün Türkiye’de pek çok inşaat mühendisliği öğrenimi veren kurumlardan pek çok mezun Türk kızları var, erkek mühendisler meslektaşları ile omuz omuza görev yap ...
ÖNCÜ KADIN İNŞAAT MÜHENDİSLERİNDEN ŞEN SÜLÜN ANISINA
TÜRKİYE’NİN VE İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ’NİN ÇOK ÖNEMLİ MATEMATİKÇİLERİNDEN BAHRİ VEDAT ALPMAN  haberi

TÜRKİYE’NİN VE İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ’NİN ÇOK ÖNEMLİ MATEMATİKÇİLERİNDEN BAHRİ VEDAT ALPMAN

TÜRKİYE’NİN VE İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ’NİN ÇOK ÖNEMLİ MATEMATİKÇİLERİNDEN BAHRİ VEDAT ALPMAN (1903-1983) MEHMET BİLDİRİCİ Bahri Vedat Alpman 1946-1969 yılları arasında İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Fakültesi’nde (İTÜ) Yüksek Matematik ders ...
TÜRKİYE’NİN VE İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ’NİN ÇOK ÖNEMLİ MATEMATİKÇİLERİNDEN BAHRİ VEDAT ALPMAN
AKYAKA’DA DENİZ ULAŞIMI KONUSUNDA MEHMET GÜMÜŞ İLE SOHBET haberi

AKYAKA’DA DENİZ ULAŞIMI KONUSUNDA MEHMET GÜMÜŞ İLE SOHBET

AKYAKA’DA DENİZ ULAŞIMI KONUSUNDA MEHMET GÜMÜŞ İLE SOHBET   Mehmet Gümüş Akyaka’daki deniz ulaşımında kilit bir isim, yıllardır tanışırız ve Konyalı olduğumdan her karşılaştığımda “nasılsın Hacı Abi” diye gülerek selamlar. Bu defa 11 Eylül 20 ...
AKYAKA’DA DENİZ ULAŞIMI KONUSUNDA MEHMET GÜMÜŞ İLE SOHBET
TÜRKİYE’NİN VE İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ’NİN ÇOK ÖNEMLİ haberi

TÜRKİYE’NİN VE İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ’NİN ÇOK ÖNEMLİ

TÜRKİYE’NİN VE İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ’NİN ÇOK ÖNEMLİ MATEMATİKÇİLERİNDEN BAHRİ VEDAT ALPMAN (1903-1983) II MEHMET BİLDİRİCİ Kastamonu Lisesi’nden sonra Fen fakültesi Matematik ve Çapa Yüksek Öğretmen Okulu’na girmiş ve buradan 1928 yılında mez ...
TÜRKİYE’NİN VE İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ’NİN ÇOK ÖNEMLİ
TÜRKİYE’DE TARİHİ SU YOLLARI KONUSUNDA ÇALIŞANLAR & KAZIM ÇEÇEN haberi

TÜRKİYE’DE TARİHİ SU YOLLARI KONUSUNDA ÇALIŞANLAR & KAZIM ÇEÇEN

TÜRKİYE’DE TARİHİ SU YOLLARI KONUSUNDA ÇALIŞANLAR & KAZIM ÇEÇEN Geçen yazılarımda kendisi ile tanış olduğum ve Türkiye’de bu konuda pek çok çalışması bulunan Fahlbusch’dan (Falbuş okunur) söz etmiştim. Bu yazımda da bu genç bilim dalının (tari ...
TÜRKİYE’DE TARİHİ SU YOLLARI KONUSUNDA ÇALIŞANLAR & KAZIM ÇEÇEN
ÜNAL TÜRKEŞ (1942-2017) ANISINA haberi

ÜNAL TÜRKEŞ (1942-2017) ANISINA

ÜNAL TÜRKEŞ (1942-2017) ANISINA     Devrim Gazetesi sahibi ve başyazarı Ünal Türkeş’in zamansız kaybı hepimizi derinden sarstı,. Ailesine, Devrim Gazetesi kadrosuna ve Tüm Muğla halkına baş sağlığı, Tanrıdan rahmet dilerim. Işık içinde ...
ÜNAL TÜRKEŞ (1942-2017) ANISINA