NADİR NADİ’NİN (1908-1991) BİR ESERİ, DOSTUM MOZART

NADİR NADİ’NİN (1908-1991) BİR ESERİ, DOSTUM MOZART

MEHMET BİLDİRİCİ

İstanbul’da iken kitap müzayedelerine katılıyorum. Yayından çoktan kalkmış, eski kitapları çok ucuz fiyata da almak mümkün. Ayrıca alamasam da her müzayede de onlarca kitap önümden geçiyor. Bir fikir sahibi oluyordum. İçinde zevkle yaşadığım AKYAKA’da bundan uzağım.

Bu yazımda da yazar ve Cumhuriyet Gazetesi eski sahiplerinden Nadir Nadi’nin 1986 yılında 5 baskısı yapılmış 222 sayfalık bir bir kitabından söz edeceğim.

DOSTUM MOZART

Nadir Nadi 1924 yılında Cumhuriyet Gazetesi’nin kurucusu Muğla’nın Fethiye ilçesinden YUNUS Nadi’nin (Fethiye1880-1945) oğludur. Nadir Nadi 1908 yılında Fethiye’de doğmuş 1929 yılında Galatasaray Lisesi’nden mezun olduktan sonra Viyana ve Lozan Üniversitesi’nden yükseköğrenimi tamamlamıştır, babasının ölümünden sonra uzun yıllar Cumhuriyet gazetesinde yöneticilik yapmıştır.

1950 yılında Muğla’dan bağımsız milletveki seçilmiştir.

Genelde bunlar bilinir ama onun amatör kemancılığı az bilinir. Ama iyi bir keman virtüözüdür. Nitekim bu kitabını şu sözlerle babasına atamıştır. “Onca direnmeme rağmen beni keman öğrenmeye zorlayan önüme hiç duymadığım renkli bir dünyanın perdesini açan babama demiştir.

İyi bir kemancı olan Nadi Viyana’da kaldığı sürece Mozart eserlerini yakından tanıma fırsatı bulmuş ve son olarak 1986 yılında bu kitabı kaleme almıştır.

Önce tüm dünyada dahi besteci sayılan son ismi ile WOLFGANG AMADEUS MOZART (1756-1791) kimdir çok kısa hatırlayalım.

Babası dönemin önde gelen müzükçilerinden LEOPOLD Mozart, annesi Anna Maria’dır. Çiftin 7 çocukları olmuş, ancak Mozart ve ablası Maria Anna (Nanneri) yaşamıştır. Mozart Katolik bir aileden gelmektedir.

Babası Leopold çocuklarının yetişmesi için onların arkasında olmuştur.

Dahi Mozart 3 yaşında müziğe duyarlı olmuş, 5 yaşından itibaren beste yapmaya başlamıştır. Çünkü arkasında devamlı destek olan babası vardır. Avrupa’nın pek çok başkentlerinde konserler vermiş, 630 adet opera, senfoni… vs gibi eserleri çok kısa hayatı içinde gerçekleştirmiş, 1781 yılına Viyana’ya yerleşmiş 1791 yılında orada ölmüştür.

İnternet ortamında hayatına ve müziğina ait çok daha geniş bilgilere ulaşmak mümkündür.

Nadir Nadi’nin kitabına dönersek, Elde bulunan mektuplara ve onun hakkında yapılmış araştırmalara dayanarak Mozart incelenmiştir.

Mozart bir dâhidir. Ama bir tarafta da bir insandır. Bunlar göz önüne konmaktadır. Beş yaşında bir çocuk saraylarda konser vermiş, imparatoriçelerin kucaklarına oturmuştur. Tabii bunları baba Leopold Mozart sağlamaktadır.

5 yaşında beste yapmıştır. Düzeltmeler baba tarafından yapılmış olabilir. Babasına büyük saygısı vardır, ama bu aynı zamanda bazen aşırıya kaçan baba baskısı sıkıntılara sebep olur.

Çok tantanalı bir hayat sürmüş, Mozart ekonomi bilmeyen bir kişidir. Ekonomi olarak çok darboğazlara düşmüştür. Bu konuda dostlarıdan para isteyen mektuplar bulunmaktadır. Onlara borç para vermeleri için yalvarır.

Amcasını kızı Thekla Mozart ile açık saçık konularda yazışmaları bulunmaktadır.

Sonuçta özel hayatında sıkıntıları olmasına rağmen müzikte çıtayı çok üste tutmayı başarmış dünyanın en önde gelen besteci ve müzik adamı olmayı başarmış ve 35 yaşında ölümünün ardından tüm insanlığa 630 eser bırakmayı başarmıştır.

Bunlar arasında Osmanlı hayatından ve müziğinden esinlenmeler vardır. İstanbul’da iken Fransız MEZO müzik programlarını bolca seyrederim. Burada solist olarak görüp gurur duyduğum Fazıl Say yanında uzakdoğudan onun kadar ünlü başta bir piyanist LANG LANG var. Londra Albert Hall salonunda eşsiz bir konseri oldu. Lang Lang çeşitli parçalar yanında konserini Mozart’ın Alla Turca (Türk Marşı) ile bitirdi. Dakilarca alkış alkış….

Nadir Nadi Viyana’da böyle konserlere katılmış, ben Londra’yı bile görebilmiş değilim, ama bugün ileri teknoloji beni bu salona götürebiliyor…

Konya Devlet Su İşlerinde emekli olduğum yıl, benden genç br arkadaşım gırgırına “Mehmet Bey en sevdiğin şarkı nedir? Diye sorar, ciddi bir ortam olmadığından geçiştirmiştim.

Bu soruya cevabımı burada veriyorum.

EN SEVDİĞİM MÜZİK PARÇASI WOLFGANG AMEDIUS MOZART’IN TÜRK MARŞIDIR.

Yazıya Mozart’ın bir portresi eklenmiştir. Portre J. Lange

YAZARIN DİĞER YAZILARI