HİTLER’İN YAHUDİ DÜŞMANLIĞINDAN TÜRKİYE NASIL YARARLANDI?
Bahattin Uyar
(Dünden Devam)
Yahudi düşmanlığı hakkında lise yıllarında kendisine yapılan telkinler ,Hitler üzerinde öylesine etkili olmuştur ki intihar etmeden önce yazdığı vasiyetnamesinde Yahudilerin almanlar için en büyük düşman olduğunu özellikle vurgulama gereği duymuştur.
Hitler, iktidara gelir gelmez ilk iş olarak, 7 Nisan 1933’te yeni “Devlet Memurları Yasasını” çıkartıp onayladıktan sonra, söz konusu tarihten itibaren tüm Yahudi asıllı devlet memurlarını ve Yahudi bilim adamlarını vatandaşlıktan çıkarmış, Almanya’ya dönmelerini de yasaklamıştır. Böylece Almanya’da bilim, faşist ideolojiye teslim edilmiş olur.
Hitler,.1 Nisan 1933 tarihini Tüm Almanya’da “Yahudileri Boykot” günü ilan eder. Alman halkının Yahudilerle her türlü ilişkiyi kesmesini zorunlu hale getirir. 11 Mayıs 1933’te Almanya’nın her yerinde yayınlanmış olan tüm kitaplar “muzır neşriyat” olarak sıfatlandırılıp törenle yaktırr.
Yurt dışına çıkarılan Yahudi asıllı bilim insanları, ABD, Hollanda ,Fransa gibi ülkelere gitme olanağı bulamamış, hiç bir yere gidememiş, bir bölümü, ancak İsviçre’ye yerleşerek orada “Akademik Mülteciler Kolonisi” kurma olanağı bulabilmiştir.
Bu sırada Türkiye, olayları özellikle Almanya’yı iyi izlemektedir. Ülkesinde Batılı anlamda bir eğitim reformu için yeterli eleman bulunmayan Türkiye Cumhuriyeti devleti, Cumhuriyeti kurduktan sonra Çağdaş bir üniversitenin temelini atma planları içindedir. Tesadüfe bakın ki tam bu sırada Hitler Yahudi asıllı tüm vatandaşlarını, özellikle bilim insanlarını yurt dışına kovar. Bunların içinde çok değerli elemanlar vardır. Profesörler ,doçentler…
Mustafa Kemal Atatürk Başkanlığındaki Türkiye, bu insanlara Türkiye’de görev verme fikri üzerinde yoğunlaşmaya başlar. Eğer bu yoğunlaşmalar uygulamaya geçerse, Hitlerin yaptığı sürgünler, Türkiye için bulunmaz bir fırsat olacaktır.(Devamı arın)
O sırada İstanbul Üniversitesi henüz kurulmamıştır. Darülfünun(fenlerevi demektir)) adı verilen bir kurum, Osmanlı döneminden beri faaliyettedir. Büyük Selçuklu İmparatorluğundan beri Medrese niteliğinde hizmet veren bu kurum, 1900 yıllarında Almanların katkısıyla ufak tefek bazı değişiklikler yapılarak yarı modern bir nitelikle Cumhuriyete kadar ulaşmıştır. Ne var ki Darülfünun, eğitim görevini çağdaş gereksinmeleri karşılayacak düzeyde yürütememektedir. Cumhuriyet rejimine de pek yakın durduğu söylemez.
Atatürk, Milli Eğitim Bakanlığına getirdiği Reşit Galip’e, Almanya dışına sürülmüş olan Alman Yahudisi bilim adamlarıyla temasa geçmesi, görevini verir.
Reşit Galip, söz konusu bilim insanlarıyla temasa geçer. Ord. Prof. mertebesindeki 30 ilim adamı Türkiye’ye getirilerek hepsiyle teker teker birer anlaşma imzalanır. Anlaşmaya göre her bilim insanı, yardımcılarını kendisi getirecek, Türkiye bunların her türlü masrafını üstlenecekti. Bu elemanların özlük hakları ve maaşlarını da Türkiye ödeyecekti. Keza bu profesörlerin özlük hakları da T.C tarafından aynen ödenecektir. Yapılan sözleşmelerin bir de gizli maddesi vardır. Bu maddeye göre “Almanya’dan gelen bu bilim insanları, burada kaldıkları sürece T.C. Vatandaşı sayılacaktır.” Alman devletinin hapse attığı elemanlar hapisten ya da toplama kampından T.C. Tarafından çıkarılarak İstanbul’a getirilecekti. Profesörlerin yanında yerlerini alacaklardır.
Almanya’nın sürgün ettiği bilim insanlarından yararlanma düşüncesi, isabetli bir görüş olarak Atatürk ve Başbakan İsmet İnönü tarafından hemen uygulamaya geçirilmiş 1933 yılının sonlarına doğru da 38’i ordunaryüs olmak üzere 42 si profesör, doçent ,asistan, okutman ve yardımcları olmak 500’den fazla bilim insanı, aileleriyle birlikte Türkiye‘ye getirilmiştir.1933 Yılı sonuna kadar 300’e yakın bilim insanı daha, İstanbul’a getirilmekle kalınmamış, hepsine bilimsel dallarına uygun görevler verilmiştir. Bunlardan 70 kadarı Ankara’da yeni açılan Numune hastanesinde görevlendirildi.1933-1938 arasında Türkiye’ye getirilip işe başlayan bir çok aydın, sanatçı, tiyatrocu, müzisyen, müzik öğretmeni, Opera sanatçısı, araştırmacı, mimar, mühendis, sosyolog Ankara ve İstanbul’da değerli hizmetlerde bulundular
Bu bilim insanlarından en önde geleni, Frankfurt Üniversitesi Tıp Fakültesi Patalojik anatomi profesörü Phlipp Schwartz’dır .Evini barkını Almanya’da bırakarak Cenevre’ye gelmiş daha sonra Türkiye’nin davetine uyarak Türkiye ‘ye gelmiştir.. Almanya’dan çıkarılan Yahudi bilim adamlarına iş sahası bulma organizasyonu kurmuştur.
Atatürk ve İnönü, üniversitede reform yapmak kararını 1931’de almışlardı. Milli eğitim Bakanı Reşit Galip , 1932’de Türkiye’ye çağrılan Alman Yahudisi Albert Malche ile temasa geçti .Kurulacak üniversitenin alt yapısı içinde yer alacak işler hakkında anlaştılar. .Bu anlaşma İnönü ve Atatürk’e iletildi. Prof Albert Malche İstanbul Üniversitesini kurma konusunda sorumlu müşavirlik yapmak üzere işe başladı.31 Mayıs 1933’te T.C. Üniversite reformu yapmak için 252 sayılı yasayı çıkardı. Bu yasaya göre .31 Temmuz 1933 tarihinde İstanbul Dar-ülftünunu kapatılıp yerine İstanbul Üniversitesi açıldı (1 Ağustos 1933).
Böylece Mustafa Kemal Paşa’nın Cumhurbaşkanlığı ve İsmet Paşanın Başbakanlığı döneminde Türkiye Cumhuriyeti, çağdaş n bir bilim kurumu olarak kurulan İstanbul Üniversitesine kavuşmuş oldu.
Umarız bugünkü “Tek Adam Yönetimi” İstanbul Üniversitesini yeniden Medreseye döndürmeye kalkışmaz.