DÜNYANIN MÜHENDİSLİK HARİKASI SU ÜSTÜ VİYADÜKLERİ I



Bundan sonrası yazılarımda bir dizi mega su üstü yolları (Viyadük) incelenecektir. Konuyu mühendis olmayan okuyucunun anlayacağı şekilde açıklamaya çalışacağım.

Tarihte tek gözlü veya çok gözlü taş kemerlerle bir akarsu, derin vadilerdeki akar sular taş kemer köprülerle geçilmiştir. Bu konuda özellikle Roma döneminde ilk yüz yüzyıllarda çok büyük ilerlemeler kaydedilmiştir. Seçilen tasarım mesnetler (taşıyıcılar) üzerinde oturan yarım daire kemerdirler. Bu forumla çok estetik yapılar üretilmiştir. Ancak taş çekme dayanması (çekme gerilmesi) olmayan bir malzemedir. Taş Dairesel kemerde çekme gerilmesi meydana gelmemektedir. Bu tasarım bir zorlama sonucudur. Taş malzemeden yatay kiriş üretmek mümkün değildir. Bu gelenek daha sonraki Selçuklu ve Osmanlı döneminde de devam etmiştir.

İkincisi diğer köprü tasarımı yatay kirişlerle yapılan köprülerdir. Burada kullanılan kirişlerde çekme gerilmesi doğmaktadır. Çekmeye dayanıklı malzeme sadece ahşaptır. Bu köprülerle sadece 4-5 m açıklıklar aşılabilmiştir.

Dünyada Roma İmparatorluğunda uzmanlar tarafından 900 ve daha fazla sayıda kemer köprü tespit edilmiştir. Su kemerleri (akedük) ve tüneller bunun dışındadır.

Dünya'da ve Anadolu'da pek çok örnek verilebilir. Cendere Köprüsü Adıyaman-Adana Taş Köprü, Adapazarı Jüstinyanus Köprüsü bunlardan bazılarıdır.

Dünyanın ilk köprülerinden biri İzmir Meles Çayındaki Kervan köprüsüdür. Yapılışı MÖ 850 yılıdır.

19. yüzyılda Sanayi Devrimini başlaması ile kireçten daha güçlü Portland çimentosunun bulunması ve yapı malzemelerinde meydana gelen gelişmeler Betonarme kirişlerle geniş açıklıklar aşılabilmiştir. Özellikle son çeyrek yüzyılda çok büyük gelişmeler olmuştur. Bu yapılarda meydana gelen çekme gerilmesi beton içine konan demir, çelikle karşılanmıştır.

Burada Çin'den de bahsetmek gerekmektedir. Çin çok eski bir uygarlıktır. Örnek olarak tarihin en büyük Duvarı Çin seddini inşa etmişlerdir. Çin'de 1949 yılında totaliter bir rejim olan Çin Halk Cumhuriyeti kurulmuştur. Komunizm temelleri üzerine kurulmuş ve bu İdeolojiyi yayma çabalarını sürdürmüşlerdir.

Ama son 10-20 yıldan bu yana bu eski politikası terk edilmiş, tüm uluslarla karşılıklı anlaşmaya dayalı ilişkilerin kurulması politikası benimsenmiş ve üstüne üstelik çok büyük sanayi ve dijital alanda bir atılım yapmışlardır. Bugün Dünya Amerika Birleşik Devlet Başkanı Trump tarafından hızla savaş ortamına çekilmek istenirken Çin Halk Cumhuriyeti Avrupa Afrika ülkeleri ile barışçı ve ticarete dayalı ortamı sürdürmekte ve bu ülkelerde Sanayi ve Endüstriyel yarımlarda bulunmaktadır.

Sonuç olarak görülmemiş bir Çin mucizesini gerçekleştirmiştir. Bu mucizeyi gerçekleştiren kişi Xi-Jinpin'dir. 1953 doğumlu Xi-Jinping 2012 yılından beri Çin lideridir. Bu projeleri ortaya koyan ve arkasında olan Çin lideridir. 

Ardında deniz üzerinde yollar (viyadükler) konusunda en önde gelen mega projelerden üçü incelenecektir. Bunlar

1.. Dangyan-Kunshan arasında büyü Viyadük (ÇİN) 164 km

2.  Hongkong- Zhuai- Macao arasında Viyadük (ÇİN) 55 km

3. Pontcharthatrain Viyadükü (ABD) 38.4. km

 

YAZARIN DİĞER YAZILARI