EN BÜYÜK SELÇUKLU SULTANI 1.ALAADDİN KEYKUBAT (1220-1237)


 

Bir önceki yazımda 1. Alaaddin Keykubat'ın babası 1. Gıyasettin Keyhüsrev dönemi incelenmiştir. Bu Sultan'ın önce büyük oğlu I. İzzettin Keykavus tahta geçmiş, onun oğlu olmadığından yerine Alaaddin Keykubat Sultan olmuştur.

Alaaddin Keykubat Selçuklu tahtında kısa bir süre sadece 17 yıl kalmış ancak Konya'da onun sultanlığı dönemi Selçuklu sultanlığının altın çağı olmuştur.

Alaaddin Keykubat'ın doğum tarihi 1190 yılı olduğu kabul edilmektedir. Doğum tarihi ve gençlik dönemi konusunda bilgiler yoktur. Annesinin kim olduğu bilinmemektedir. Babası Gıyasettin Keyhüsrev'in sürgün günlerinde 10 yaşında iken babası ve ağabeyi ile 1200-1204 yıllarında Bizans'ta yaşamıştır.

Ağabeyi 1. İzzettin Keykavus tahta geçince, kendisi ile çok uğraşmış onu hapsettirmiş ancak ağabeyinin oğlu olmaması üzerine tahtı kardeşi Alaaddin Keykubat'a bırakmış hapisten çıkarılarak Sivas'ta Selçuklu tahtına geçmiş oradan Konya'ya gelmiştir. Döneminde pek çok savaşlar olmuş en önemlisi 1221 yılında Alaiye Kalesi (Alanya) fethedilmiş orada Tersane kurulmuştur. Kolonaros (Alanya) Kalesi Ermeni Krallığına bağlı Kir Fart yönetiminde idi. Kalenin kuşatılması üzerine Kir Fard teslim olmuş kızı Despina Alaaddin Keykubat ile evlenmiş Mahperi Hunat Hatun ismini almıştır. Kır Fart soylu Ermeni Rupen soyundan geldiği ya da Bizanslı olduğu konusunda kaynaklarda farklı bilgiler vardır. Kir Fart'ın Konya'da kendisine verilen bir yerde yaşadığı kaynaklarda geçmektedir.

Alaaddin Keykubat'ın Mahperi Hunat Hatundan oğlu Gıyasettin Keyhüsrev olmuştur. Mahperi Hunat Konya'dan uzakta Kayseri'de yaşamış eşinin ölümünden sonra Müslümanlığı seçmiş hayırsever bir kadındır. Kayseri'nin en büyük Cami olan Hunat Hatun Camiini yaptırmıştır. Ölümü üzerine Kayseri'de yaptırılan türbeye gömülmüştür.

Sultan Alaaddin Keykubat en büyük Sultan olduğu gibi HUNAT HATUN en büyük Hanım Sultandır.

Alaaddin Keykubat Eyyübilerden Müslüman Melike Adile Sultan ile ikinci evliliğini yapmıştır. Bir oğlu ve kızları olmuştur. İki Hanım Sultan arasında tahta Alaaddin Keykubat'tan sonra kimin geçeceği konusunda mücadeleler başlamış, savaşı Mahperi Hunat kazanmıştır. 1237 yılında Kayseri'de bir ziyafette zehirlenmiştir. Hunat Hatun ve II. Gıyasettin Keyhüsrev'in bunu gerçekleştirdiği kabul edilmektedir. Adile Sultan ve çocukları da ortadan kaldırılmıştır.

Sultan Alaaddin Keykubat bilime, güzel sanatlara tutkun bir sultandı. Konya tarihteki en parlak dönemini onun zamanında yaşadı. Afganistan Belh kentinden göç eden Mevlâna Celelettin'i (1207-1273) ve babasını Konya'ya davet eden odur. Onları sarayına davet eder sohbet ederdi. Döneminin ünlü din adamı Şeyh Sadrettin Konevi (1209-1274) bu dönemde yaşadı. Şeyh Sadrettin Konevi ünlü İslam Mutasavvufu Muhittin Arabi'nin (1165-1240) üvey oğludur. Arabi İspanya doğumlu olup Suriye'de ölmüştür.

Sultan Alaaddin Keykubat emrindeki Müslüman ve Hıristiyanlara karşı iyi davranmış onlara kendini sevdirmiştir. Tarihi kayıtlar ordusunda Harezm, Ermeni, Rum, Gürcü, Rus, Kıpçak, Kürt kökenli askerlerin olduğunu belirtirler. İlk eşi Mahperi Hunat'ın ölümüne kadar Hıristiyan kalmasını kabullenmiştir.

Sultan Alaaddin Keykubat yaklaşmakta olan Moğol tehlikesini görmüş gerekli önlemleri almış başka Konya kalesi olmak üzere pek çok kaleyi kuvvetlendirmiştir. Konya Kalesi Roma döneminden kalmadır ama Alaaddin Keykubat döneminde onarılmış ve kuvvetlendirilmiştir.

Konya'da Sultan Alaaddin döneminde çok büyük yapılaşmalar gerçekleştirilmiştir. Konya'da Alaaddin Camii onun döneminde tamamlanmış, Beyşehir Gölü kıyısında Kubadabad Sarayı, Antalya'da Yivli Minare, Niğde'de Alaaddin Camii yapılmıştır. Konya'nın merkezindeki tarihi höyüğe Alaaddin ismi verilmiştir

Alaaddin Keykubat'ın ölümü üzerine Hunat Hatundan olan oğlu II. Giyasettin Keyhüsrev (1237-1246) tahta geçmiş, Moğol tehlikesinin farkına varamamış 1243 tarihinde Sivas Kösedağ Moğollarla yapılan savaşı kaybetmiştir. Burada kendisinin kötü yönetiminin ve tecrübesinin yeterli olmadığının etkisi olmuştur.

1243 SİVAS KÖSEDAĞ SAVAŞI SELÇUKLU SALTANATININ SONUNU GETİRMİŞTİR. SELÇUKLU SULTANLIĞI SONA ERDİRİLMEMİŞ ANCAK SULTANLAR KUKLA HALE GETİRİLMİŞ 1308 YILINA KADAR KUKLA SALTANAT 65 YIL DEVAM ETMİŞTİR.

Yazıya Konya Alaaddin Camiinin kitabesi ile internetten Alanya'da yaptırılan anıt eklenmiştir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI