İSTANBUL TÜNEL'DE KÜLTÜR HAYATIMIZDA ÇOK ETKİLİ NARMANLI HANI
MEHMET BİLDİRİCİ
İstanbul'da öğrencilik yıllarında zamanımın çoğu Taksim ve Beyoğlu'nda geçmiştir. Teknik Üniversitesi Taşkışla binası Taksim'e çok yakındı. Taksim'den İstiklal Caddesinden Tünel Meydanına yürür, buradan tarihi yüzyıllık Tünel ile Karaköy'e inerdim.
Narmanlı Hanını dıştan görmüş hatta bahçesine de girmiştim. Ama bilgisayarda izlediğim bir belgeselde Narmanlı Hanının İstanbul kültür hayatında çok önemli bir yer kapladığını görmüş hayretler içinde kalmıştım. Narmanlı Hanı hakkında internetten bir özet sunmaya karar verdim
Narnanlı Han Taksim'den Tünel inerken Caddenin sonunda Tünel Meydanına yakındır. Narmanlı Han üç cephelidir. Ana Cephe İstiklal Caddesine diğerleri ara sokaklardadır. Bina 2.600 m2 alanlı arsaya oturmaktadır. Dillere destan bir bahçesi varmış.
1831 yılında inşa edilmiş olan bina, 1880 yılına kadar Rusya Büyükelçiliği ve ardından 1914'e dek Rus hapishanesi olarak kullanılmıştır. Binanın Mimarı tam belli değildir. Ama binada Rus mimarisinde esintiler vardır.
Dev Bina daha sonra Erzurum Narman'dan İstanbul'a göç etmiş ve Eminönü'nde ticaret yapan Mustafa oğulları Avni Narmanlı ve Sıtkı Narmanlı tarafından 1933 yılında satın alındı. Narmanlı kardeşler bürolarını Eminönü'nden yeni aldıkları hana taşıdı ve buranın ismi Narmanlı Han olarak anıldı. Narmanlı kardeşler sanat severdi. Hanı ticaret yapanlardan çok daha ucuz fiyata sanatçılara tahsis etti. Narmanlı kardeşler sayesinde Han bir sanat yuvasına dönüştü.
Handa hem ev ve işyeri olarak kullanıldı. Pek çok önemli kişiler ve sanatçıların yuvası oldu. Bu sanatçıların en önemlilerinden örnekler de şöyledir.
ALİYE BERGER (1903-1974)
Tanınmış Gravür Sanatçısı, Şakir Paşa'nın kızı Ressam Fahrennisa Zeyd ablasıdır. Farklı yaşam tarzı ve renkli kişiliği ile bilinir
AHMET HAMDİ TANPINAR (1901-1975)
Şair, Yazar, Akademisyendir. İstanbul Üniversitesin okumuş, Edebiyat öğretmeni 1926 yılında Konya Lisesi öğretmenidir. Tanpınar Narmanlı Han'da küçük bir daire almış, burası tüm edebiyatçıların toplanma mekânı olmuştur.
BEDRİ RAHMİ EYÜBOĞLU (1911-1975)
Tanınmış Ressam, Şair ve Yazardır. Çalışmalarını bu handa yapmıştır.
D GRUBU
1933 yılında beş ressam Zeki Faik İzer, Nurullah Berk, Elif Naci, Cemal Tollu, Abidin Dino tarafında kurulmuş ilk sergilerini bu handa açmışlardır.
Narmanlı Han Yirminci yüzyılın başlarında boşalmış önemini yitirmiştir.
1911 yılında satılmış ve yeni sahipleri tarafından restorasyon çalışmaları başlatılmıştır. Restorasyonun tamamlanması sonunda tarihi kültür evine dönüşeceği çok açıktır.
İstanbul bunu hak etmektedir. Yazıma internetten Hanın bit resmi eklenmiştir.