DEMOKRASI, YARGI BAGIMSIZLIĞI, LİYAKAT VE KASIM 2026 TÜRKİYE GÜNDEMİ
Prof. Dr. Kemal Kocabaş
Türkiye, her gün yeni sarsıcı bir haberle güne merhaba diyor. Gündem hiç rahatlamıyor. Yurttaşlar ağır ekonomik sorunlar altında ayakta kalmak mücadelesi verirken fon soygunu, Aliağa’da yaşamını yitiren emekçiler, tutuklu gazeteciler, kapatılan televizyonlar, muhalefete uygulanan baskılarla toplum bir cendere altında tutuluyor. Vicdanların yaralandığı, toplumsal bunalımın yoğunlaştığı bir Kasım ayı yaşıyoruz…
FON SOYGUNU VE LİYAKAT
Eylül ayından beri Türkiye fon olayını, ülkenin kaynaklarının bir avuç siyasi ve bürokratlar tarafından nasıl çalındığını konuşuyor. Borsa ve denetleme mekanizmalarındaki kişilerin yaptıkları manipülasyonlarla milyarları nasıl götürdüklerine tanıklık ettik. Bir eski kadın bakan ve çok sayıda bürokrat kamuoyunun baskısıyla tutuklandı, ev hapsinde tutuldu. Kamuoyu şimdi de bu soyguna karışanların listesinin açıklanmasını ısrarla talep ediyor. Fon soygununu liyakat sorunuyla anlamaya çalışalım. Tutuklananlar ve sorgulanan kişilere baktığımızda hepsinin Cumhurbaşkanı tarafından atanmış, iktidar partisinin örgütlerinde çalışmış, bakan-milletvekili yakını ve siyasal İslamcı bir çizgide olduklarını görüyoruz. Borsa ve fon olaylarının yönetiminde iyi bir ekonomi eğitiminin önemi çok açıktır. Ülkeyi yöneten siyasal iktidar tüm atamalarında uzmanlığı öne plana çıkaran “bu işi kim iyi yapar” sorusuna yanıt aramaktan çok “kendi siyasal kadrolarını” istihdam etme çabasındadır. Türkiye FETÖ olayında bu süreci aynen yaşamıştı. Devletin güvenlik, eğitim, yargı bürokrasisine FETÖ’cüleri yerleştirerek ülkeye çok ağır maliyetler bırakan darbe girişini yaşamıştı. Cumhurbaşkanı bu süreci “aldatıldık” diyerek yorumlamıştı. Şimdi de “hiç ummadığım kişiler bu işe girmiş” diyerek fon skandalını yorumladı. Hayat siyasal iktidarın ülkenin çok zengin insan potansiyelini değerlendirmeyen, liyakatı önemsemeyen bu yönetim ve istihdam anlayışını gözden geçirmesini diretiyor. Fon oayının gösterdiği bir başka gerçek de tüm yetkilerin bir kişide toplandığı, liyakatı dışlayan, ülkenin tümünü kucaklayamayan Cumhurbaşkanlığı Hükümet sisteminin yanlışlığıdır.
ALİAĞA FACİASI VE KAYBEDİLEN CANLAR
9 Kasım pazartesi günü Aliağa’daki bir HABAŞ demir-çelik fabrikasında kaza görünümlü bir ihmal sonucunda 18 emekçiyi kaybettik. Can kayıplarını acıyla yüreklerimizde hissettik. Bu facia bir Türkiye gerçeği ve iş cinayetiydi. Türkiye, son dönemlerde kolay ölümlerin yaygınlaştığı bir ülkeye dönüştü. Bolu Kartalkaya otel yangınında, İliç’te, Pamukova’da neden neyse Aliağa’da da aynıydı. Ana sorun siyasal iktidarın her daim patronlardan yana olan tavrı ve denetime önem vermeyen politikaları bu iş cinayetlerinin çok önemli nedeni olarak karşımıza çıkmaktadır. Soma’da ve pek çok kazada, felakette hep aynı yaklaşımı gördük. Kapitalizmin amacı her zaman daha çok kazanmayı hedeflemektir. Kapitalizmin asla insanı, doğayı ve etik değerleri önemsemediği çok açıktır. Daha önce de pek çok iş kazasının yaşandığı Aliağa’da bu fabrika ile ilgili basına yansıyan bilgiler denetimsizliği, iş güvenliği konusundaki ihmalleri öne çıkarmaktadır. Ücretlerini almayan Doruk maden işçilerinin Ankara’ya yaptıkları yürüyüş ve Kurtuluş Parkındaki mücadelelerini günlerce medyadan izledik. Siyasal iktidarın işçilerin alınterlerinin karşılığını almak adına giriştikleri insani mücadeleye karşı çok kayıtsız kaldığını ve hatta polis aracılığıyla eylemi sonlandırmaya da çalıştığını biliyoruz. O zaman şu soru karşımıza çıkıyor. Siyasal iktidar kimin yanında? … Ülkenin işçisinin, emekçisinin haklı ekmek mücadelesinin karşısında yer almak ne kadar vicdani ve akılcı. Bunun sorgulanması gerek….
DEMOKRASİ VE BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ
Son dönemlerde Avrupa Birliği ve Dünya ülkeleri arasında Türkiye’nin insan hakları, demokrasi ve basın özgürlüğü konusunda çok gerilere düştüğünü basından öğreniyoruz. Tele-1 ve Halk TV’nin kapatılması, iktidar ile aynı görüşleri paylaşmayan gazetecilerin tutuklanmaları anlaşılır durumlar değildir. Yakından tanıdığım Merdan Yanardağ’dan casus üretmek, gazetecilik yapan Murat Ağırel’in ve İsmail Arı’nın tutuklanma gerekçeleri inandırıcı olmaktan çok uzaktır. Ülkede yaygın bir şekilde ikili bir hukuk sisteminin işletildiğine dair algılar yoğunlaşmıştır. Bu durum sürdürülebilir bir durum değildir. Ülke yurttaşlarının ürettiği varlığı soyan foncular yargıya davet edilerek savunmaları alınırken muhalefetten insanların sabaha karşı evleri basılarak gözaltına alınmaları demokratik bir ülkede yaşanmayacak görüntülerdir. Türkiye, ülke nüfusunun çoğunun mutsuz olduğu, gençlerin geleceklerini yurt dışında aramaya mahkum edildiği bir ülke asla olmamalıdır. Türkiye, bir an önce ülke yönetiminde radikal değişiklikler yaparak demokratik topluma dönüşümünün yollarını bulmalıdır.
EKONOMİK KRİZ
Siyasal iktidarın yanlış ekonomik kararları nedeniyle enflasyon düşmüyor, halkın büyük çoğunluğu yoksullukla boğuşuyor. Okullarda öğrencilere su ve yemek veremeyen iktidar üreticileri desteklemiyor ve sonunda üreticelerin emekleri karşılık bulmuyor, ürünleri pazarlara ulaşamıyor. Sonuçta, aracı firmalar nedeniyle anormal artan fiatlar karşımıza çıkıyor. Üreticiler kendi aralarında kooperatifleşme süreçleri geliştirerek bu aracı firmaları işlevsiz hale dönüştürmenin yollarını mutlaka üretmelidir. Bu hafta içinde bir televizyon kanalında haberleri izlerken 70 yaşında bir kadın pazara 600 lira ile çıkabildiğini anlatırken yaşadığı acı gözlerinden okunuyordu. Muhabir “nasıl geçiniyorsunuz?” diye bir soru sorduğunda çok net bir iktidar eleştirisi yapmıştı ve sonunda muhabire “fazla soru sorma seni ve beni tutuklatacaksın” diyordu. Ekokonomik kriz ve korku iklimi iç içeydi. Türkiye, konuşmayanların, düşüncesini özgürce ifade edemeyenlerin ülkesine asla dönüşmemelidir. Siyasal iktidar son günlerde fon olaylarının yarattığı algıyı düzeltmek, yaklaşan seçimler ve kamuoyu baskısını azaltmak amacıyla 16 milyon emeklinin ücretlerinde yılbaşında iyileştirme yapmayı planladığını deklere etmiştir. Dileriz ücret sistemindeki adaletsizlikler, eşitsizlikler düzeltilerek emeklilere insanca yaşayabilecekleri koşullar üretilir.
CUMHURİYETİMİZİN KURUCUSU MUSTAFA KEMAL’İN ANISINA SAYGIYLA
Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal, aramızdan ayrılışının 88. yılında tüm ülkede yurttaşların yoğun katılımıyla ve düzenlenen etkinliklerle anıldı. Mustafa Kemal, anti-emperyalist Ulusal Kurtuluş Savaşı sonrası kurulan Cumhuriyetle birlikte orta çağı yaşayan ülkeyi yeni çağa ve aydınlanmaya taşıyan çağının en önemli devlet adamıdır. İçinde yaşadığımız kaotik ve ağır koşullarda Mustafa Kemal’i yeniden anlamak, Mustafa Kemal’i günümüze taşımak tarihsel ve güncel bir görev olarak karşımızda duruyor. Yazıyı Mustafa Kemal’in bizlere miras bıraktığı veciz sözüyle tamamlayalım: “Ben, manevi miras olarak hiçbir ayet, hiçbir dogma, hiçbir donmuş ve kalıplaşmış kural bırakmıyorum. Benim manevi mirasım akıl ve bilimdir.”
Akıl ve bilimin egemen olduğu, demokratik hukuk devletinin hayata geçtiği, emeğin öncelendiği, gülümseyen mutlu yurttaşların yaşadığı bir Türkiye özlemiyle…